Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant

Adnoddau Iaith

Newyddion

  • Mae Canolfan Peniarth wedi datblygu a chyhoeddi Ap newydd arloesol i’r sector addysg yng Nghymru fydd yn cynorthwyo athrawon i ddatblygu sgiliau llythrennedd disgyblion 5 i 16 mlwydd oed, a sicrhau eu bod yn llwyddo ym maes dysgu profiad Ieithoedd, Llythrennedd a Chyfathrebu Cwricwlwm i Gymru 2022.

    Mae’r ap Aur am Air, sy’n asesu lefelau llythrennedd plant o bob oed, cynradd ac uwchradd, yn cyflwyno disgyblion i gyfres o weithgareddau a gemau deniadol er mwyn datblygu eu sgiliau sillafu yn y Gymraeg.  Mae’r ap yn cynnwys prawf diagnostic sy’n cael ei gyflwyno i ddisgyblion wrth iddynt ddechrau gweithio.  Yn ddibynnol ar ganlyniadau’r prawf, mae’r Ap yn teilwra’r gweithgareddau a’r gemau er mwyn sichau bod eu cynnwys yn addas i lefel gallu a sgiliau’r disgybl.

    Wedi derbyn nawdd gan Lywodraeth Cymru i ddatblygu’r Ap, bu’r Ganolfan yn cydweithio gydag arbenigwyr iaith ac athrawon ar draws Cymru, gan gynnwys arbenigwyr anghenion dysgu ychwnaegol yn benodol, er mwyn sicrhau fod yr ap yn gymorth i’r dysgwyr hynny sy’n cael trafferth adnabod a dysgu seiniau yn y Gymraeg. 

    Mae Nanna Ryder yn Uwch Ddarlithydd Anghenion Dysgu Ychwanegol Trawsgwricwlaidd gyda’r Athrofa ym Mhrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant, a bu’n gweithio’n agos gyda Chanolfan Peniarth fel rhan o’r tim a fu’n awduro cynnwys yr Ap.  Dywedodd Nanna Ryder, “Ar ôl misoedd o waith cynllunio ar gyfer yr Ap, rwy’n falch iawn o’i weld bellach ar gael i athrawon a disgyblion.  Mae’n cynnwys amrywiaeth o gemau a gweithgareddau rhyngweithiol deniadol i ddisgyblion o bob oed ac mae modd ei ddefnyddio er mwyn cefnogi gwaith sy’n cael ei wneud eisoes yn yr ystafell ddosbarth ac i hyrwyddo gweithio’n annibynnol”.

    Lansiwyd yr Ap yn ddiweddar mewn digwyddiad arbennig yn Ysgol Bro Teifi, yr Ysgol Gydol Oed, (3 – 18 oed) cyfrwng Cymraeg cyntaf i’w hadeiladau yng Nghymru.  Bu Ysgol Bro Teifi yn gweithio’n agos â’r Ganolfan yn y broses dreialu’r cynnwys yr Ap gyda disgyblion o bob oed.

    Dywedodd Gwydion Wynne, Cyfarwyddwr Canolfan Peniarth “Mae’r Ap hwn yn un o’r rhai cyntaf o’i fath yn y Gymraeg, o ran darparu cyfle i ddisgyblion, o bob oed, i ddatblygu eu sgiliau llythrennedd drwy gemau sydd wedi eu teilwra’n benodol i lefel eu gallu.  Rydym yn falch iawn o fod wedi derbyn cefnogaeth gan Cangen Adnoddau’r Gymraeg mewn Addysg, Llywodraeth Cymru i ddatblygu’r Ap ac o fod wedi cydweithio gydag arbenigwyr ar draws Cymru yn ei ddatblygu”.

    Aur am Air yw’r wythfed Ap i Ganolfan Peniarth ei ddatblygu a’i gyhoeddi ar gyfer y sector addysg yng Nghymru yn ddiweddar, ac mae ar gael am ddim ar gyfer ffonau symudol a thabledi Android ac iOS.  I weld manylion holl Apiau’r Ganolfan ynghyd â’u hadnoddau eraill, ewch i www.peniarth.cymru .

    Datblygu Ap newydd, arloesol, i asesu le…

    26-06-2019
  • Yn dilyn derbyn nawdd gan Gangen Adnoddau’r Gymraeg mewn Addysg, Llywodraeth Cymru yn ddiweddar, mae Canolfan Peniarth wedi cyhoeddi adnodd newydd sy’n cynnig cyfleoedd i ddisgyblion gyflwyno gwybodaeth, syniadau a barn drwy wrando, cydweithio a thrafod, er mwyn sbarduno eu sgiliau llefaredd.

    Mae’r adnodd Llun a Thrin, yn becyn sy’n cynnwys set o 30 o gardiau lliwgar sy’n cynnwys delweddau  a fydd yn rhoi cyfle i’r dysgwyr ddisgirfio’r hyn a welant gan ddehongli, defnyddio’r dychymyg a mynegi barn.  Yn ogystal a delweddau amrywiol mae Llun a Thrin yn cynnig syniadau i athrawon o ran o ran cwestiynau trafod a gweithgareddau.

    Dywedodd Cerys Gruffydd, Pennaeth Ysgol Gynradd Gymraeg Rhydaman, a fu’n cynorthwyo’r Ganolfan i dreialu’r adnodd gyda’u disgyblion yn ystod y broses ddatblygu “Mae hi wastad yn braf i gael adnodd newydd, Cymraeg fel Llun a Thrin. Mae’n bwydo’r fframwaith sgiliau llythrennedd yn berffaith.  Er ei fod wedi dargedu ar gyfer sgiliau llythrennedd, mae’n cynnig cyfleoedd i ddatblygu sgiliau meddwl a sgiliau trafod mewn grwp.  Mae modd gwneud y gweithgareddau ymarferol dan arweiniad athro, cynorthwydd, neu’n anibynnol, ac mae’r holl sgiliau sy’n dod ohonno yn werthfawr iawn”.

    Mae’r adnodd wedi ei ariannu gan Lywodraeth Cymru ac eu awduro gan Bethan Clement a Non ap Emlyn, sy’n brofiadol iawn o ran creu a datblygu adnoddau perthnasol, apelgar a phoblogaidd ar gyfer y sector addysg yng Nghymru.  Dywedodd Cyfarwyddwr Canolfan Peniarth, Mr Gwydion Wynne, “Rydym yn falch iawn i allu cyhoeddi Llun a Thrin, ac o fod wedi cael y cyfle i gydweithio gyda’r awduron Bethan Clement a Non ap Emlyn unwaith yn rhagor, yn dilyn derbyn nawdd gan Lwyodraeth Cymru.  Mae’r adnodd yn edrych yn wych, ac mae ei gynnwys yn gyfoethog o ran darparu cyfleoedd i sbarduno amrywiaeth o drafodaethau gyda disgyblion.  Mae’r adborth wedi bod yn wych yn y broses dreialu, ac ry’n ni’n edrych ymlaen i weld ymateb disgyblion ac ysgolion ar lawr y dosbarth mewn ysgolion ar draws Cymru yn dilyn ei gyhoeddi”.

    Yn ogystal â’r adnodd print, mae Canolfan Peniarth wedi datblygu ystod o weithgareddau rhygnweithiol ar-lein, sydd ar gael am ddim ar HWB, sef platfform digidol ar gyfer dysgu ac addysgu yng Nghymru.

    Mae Llun a Thrin, ar gael i’w brynu o wefan Canolfan Peniarth, neu o’ch siop lyfrau lleol am £14.99.

    Cyhoeddi adnodd newydd i ddatblygu dychy…

    05-06-2019
  • Mae Canolfan Peniarth, sef canolfan gyhoeddi Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant yn cyhoeddi llyfr stori newydd, Nature’s Nasties / Natur Ych a fi! gan yr awdures adnabyddus Carol Barratt, ac mae wedi ei ddarlunio gan Ocean Hughes sy’n fyfyrwraig yn y Drindod Dewi Sant.

    Mae Ocean Hughes yn astudio BA Illustration yng Ngholeg Celf Abertawe o fewn y Brifysgol, ac mae hi’n arbenigo ar ddarlunio llyfrau plant. Ar ôl creu argraff dda ar staff yn ystod cyfnod ar brofiad gwaith yng Nghanolfan Peniarth, comisiynwyd Ocean i ddarlunio llyfr stori newydd i’r Ganolfan.

    Wedi ei awduro gan Carol Barratt, a’i gyfieithu i’r Gymraeg gan yr awdur a’r bardd Yr Athro Mererid Hopwood, sydd hefyd yn un o ddarlithwyr o fewn y Brifysgol, mae Natur Ych a fi, ac yn Saesneg, Nature’s Nasties, yn cynnwys deg stori ffeithiol i blant ifanc.  Wedi ei lleoli ym Mhenryn Gŵyr, mae’r straeon yn cynnwys llawer o gymeriadau bywyd gwyllt, hwyliog a fydd yn sicr o ddal yn nychymyg plant.

    Dywedodd Mr Gwydion Wynne, Cyfarwyddwr Canolfan Peniarth, “Natur Ych a Fi a Nature’s Nasties yw’r ail lyfr y mae Peniarth wedi ei gyhoeddi gan yr awdur Carol Barratt.  Cyflwynodd Ocean ei hun i ni ar ôl i ni ei chyfarfod gyda myfyrwyr eraill yn ystod Wythnos Ddylunio / Design Week y Coleg Celf.  Roedd ei harddull yn amlwg yn gweddu’n berffaith ar gyfer straeon llyfr Carol.  Roeddem yn hynod falch gyda’i syniadau gwreiddiol ar gyfer y llyfr a’r darluniau cychwynnol – roedd safon ei gwaith hi dipyn yn uwch na’r disgwyl.  Wedi i ni drafod y syniadau gyda Carol, penderfynwyd rhoi’r comisiwn i Ocean. Mae ansawdd ei gwaith ar gyfer y llyfr yn wirioneddol wych.  Mae hi wedi llwyddo i ddod â’r straeon a’r cymeriadau hwyliog yn fyw.  Bob tro y byddwch yn darllen y llyfr, fe welwch chi rywbeth newydd yn y darluniau chwareus a manwl sydd ar bob tudalen.  Rydym yn hynod gyffrous i weld y llyfr yn cael ei gyhoeddi”.

    Roedd y fyfyrwraig Ocean Hughes yn ymwybodol ers yn ifanc iawn ei bod hi’n mynd i fod yn arlunydd.  Dywedodd, “Dw i’n cofio treulio oriau yn edrych ar ddarluniau mewn llyfrau pan yn blentyn, yn ceisio meddwl sut byddai’n teimlo i weld lluniau fy hun mewn print rhyw ddiwrnod.  Wrth edrych ar y llyfr Natur ych a fi, rwy’n ddiolchgar iawn am y cyfle i wneud y gwaith darlunio iddo”.

    Derek Bainton yw Pennaeth Ysgol Graffeg a’r Celfyddydau Digidol yn y Drindod Dewi Sant, lle mae Ocean yn astudio’i gradd.  Dywedodd “Mae gan y rhaglen BA Illustration yng Ngholeg Celf Abertawe gysylltiadau cryf â Chanolfan Peniarth, gyda'n myfyrwyr a'n graddedigion wedi gweithio ar sawl comisiwn yn y Gymraeg a'r Saesneg i’r Ganolfan dros y blynyddoedd. Mae’r berthynas yn un eithriadol o werthfawr i'n myfyrwyr a'n tîm academaidd. Mae darluniau Ocean Hughes ar gyfer Natur ych a fi yn rhyfeddol a gwreiddiol ac yn gweddu’n berffaith ar gyfer arddull ysgrifennu ffeithiol gyfoethog Carol Barratt. Mae ymroddiad Ocean i'r llyfr hwn ynghyd â'i hastudiaethau wedi bod yn eithriadol, ac rydym yn dymuno pob llwyddiant i Ocean, Carol a’r llyfr. "

    Bydd Natur ych a fi yn cael ei lansio yng Ngholeg Celf Abertawe ar y 6ed o Ragfyr, gyda darlith arbennig i fyfyrwyr Coleg Celf y Brifysgol gyda'r awdur Carol Barratt a'r Athro Mererid Hopwood yn cael ei gynnal am 11am ac arddangosfa o waith darlunio Ocean a dyluniadau ar gyfer y llyfr.

    Bydd y llyfrau ar gael i'w prynu o siopau llyfrau lleol o'r 1af o Ragfyr ymlaen, ac o siop ar-lein Peniarth, www.peniarth.cymru .

    Myfyriwr PCYDDS yn darlunio llyfr stori …

    06-12-2018
  • Mae cynllun gwaith addysgol wedi ei lunio ar gyfer plant oed meithrin a disgyblion blynyddoedd cynnar ysgolion cynradd fel rhan o ddathliadau pen-blwydd gwasanaeth Cyw S4C yn ddeg oed yr haf yma.

    Wedi'i gomisiynu gan S4C a'i greu a'i ddylunio gan gwmni adnoddau addysgol Canolfan Peniarth o Gaerfyrddin, mae'r pecyn addysgol ar gael ar-lein ar s4c.cymru/cyw ar gyfer athrawon cynradd Cymraeg a Saesneg ac arweinwyr grwpiau meithrin ledled Cymru.

    Cafodd y pecyn lliwgar, hwyliog ei lunio i gyd-fynd â Fframwaith Proffil y Cyfnod Sylfaen Blynyddoedd Cynnar y cwricwlwm ac mae'n llawn gweithgareddau gwreiddiol a pherthnasol. Mae cynllun gwaith S4C Cyw yn datblygu sgiliau llythrennedd a rhifedd, gan annog disgyblion ifanc i weithio'n annibynnol a datblygu creadigrwydd. Yn ogystal â'r cynllun gwaith, mae taflenni gweithgareddau ar gael ar ffurf PDF ar y we.

    Mae pecynnau parti wedi eu hanfon at bob ysgol gynradd a grwpiau meithin iddynt gael gynnal parti pen-blwydd i Cyw.

    Dywedodd Comisiynydd Cynnwys S4C, rhaglenni plant, Sioned Wyn Roberts, "Rydym yn falch iawn o gael lansio'r Cynllun Gwaith addysgol hwn i gyd-fynd â dathliadau pen-blwydd Cyw. Mae'n sicr o ychwanegu at fwynhad rhaglenni plant S4C ar gyfer pob disgybl meithrin a blynyddoedd cynnar sy'n siarad neu’n dysgu siarad Cymraeg. Mae'n hufen ar y gacen ben-blwydd!!”

    Dywedodd Cyfarwyddwr Canolfan Peniarth, Gwydion Wynne, "Mae'r comisiwn wedi bod yn gyfle amhrisiadwy i weithio ochr yn ochr ag S4C i ddathlu un o gymeriadau mwyaf blaenllaw’r sianel trwy lunio cynnwys addysgol, hwyliog Cymraeg i blant 2-5 oed mewn lleoliadau addysgol gwahanol ledled Cymru a chodi ymwybyddiaeth o Cyw yng nghartrefi pobl Cymru."

    Dywedodd Pennaeth Cynorthwyol Ysgol y Dderwen, Caerfyrddin, Llio Dyfri Jones, sydd wedi ymgynghori gyda Chanolfan Peniarth wrth gynllunio’r Cynllun Gwaith, "Mae Cyw wedi bod yn amlwg ar ein sgriniau teledu, cyfrifiaduron a thabledi yn yr ysgol ers degawd bellach, ond gan ein bod yn nodi pen-blwydd mor arbennig eleni, roedd hi’n hyfryd gwneud Cyw yn rhan fwy canolog o fywyd y dosbarth. Dyna pam yr ydym wedi creu cynllun gwaith sy'n ymgorffori meysydd cyffredin mewn ysgolion a grwpiau meithrin gyda gweithgareddau'n canolbwyntio ar Cyw a’i ffrindiau. Rydym wedi awgrymu syniadau sy’n seiliedig ar ystod o brofiadau a gweithgareddau addysgol sy’n gymwys ar gyfer plant rhwng 2 a 5 oed a’u cyfatebu â phroffil y Cyfnod Sylfaen. Yn ychwanegol at y cynllun gwaith, mae taflenni a gweithgareddau parod - rhai yn cynnwys ychydig neu ddim iaith - fel eu bod yn addas i'w defnyddio mewn ysgolion ledled Cymru beth bynnag yw iaith yr addysg.”

    Dywedodd Kiri Thomas, athro yn yr ysgol, "Mae cryn dipyn o gyffro wedi bod yn yr ysgol ers i'r pecyn adnoddau gyrraedd - yn enwedig gan fod Cyw wedi anfon gwahoddiad personol i'r holl blant, a gan fod y gwahoddiadau wedi cael eu hanfon i’w cartrefi, mae wedi codi ymwybyddiaeth o bwysigrwydd y dathliad ymhlith rhieni. Mae'r plant wedi cyffroi’n llwyr - ac maen nhw wrthi’n creu cardiau a gwneud addurniadau. Maen nhw’n edrych ymlaen yn fawr iawn at 5 Gorffennaf."

    Creu Cynllun Gwaith addysgol i nodi pen-…

    05-07-2018
  • Mae Canolfan Peniarth wedi lansio cyfres lyfrau stori newydd i blant, sydd wedi eu hawduro gan awduron profiadol gan gynnwys yr awdur Manon Steffan Ros, un sydd wedi ennill nifer o wobrwyau am ei gwaith.

    Nod y gyfres Cymeriadau Difyr, Stryd y Rhifau, yw i gyflwyno gwahanol agweddau ar rifedd i blant yn y Cyfnod Sylfaen, ac mae pob llyfr yn cyflwyno rhifolyn newydd, fel cymeriad, megis Sara Sero, Alun Un, Deio Dau, a Twm Tri.  Cafodd y gyfres ei lansio yng nghwmni Manon Steffan Ros, yn Ysgol Gynradd Penybryn, Tywyn, ar 23 Mawrth, lle cafwyd te parti wrth gyflwyno’r cymeriadau lliwgar i blant yr Ysgol. 

    Awdur arall ar lyfrau’r gyfres yw Catrin Evans-Thomas, sy’n ddarlithydd yng Nghanolfan Gwasanaethau Cymraeg y Brifysgol.  Catrin fu hefyd yn rheoli’r gwaith yn y broses ddatblygu, ar ran Canolfan Peniarth.  Dywedodd Catrin, “Mae hi’n wych i weld y llyfrau bellach wedi eu cyhoeddi, ac ryn ni’n ddiolchgar iawn i Adran Addysg a Sgiliau Llywodraeth Cymru, am gomisiynu’r gyfres i ni.  Mae hi hefyd wedi bod yn brofiad gwych i gydweithio gyda dylunydd fel Elena D’Cruze Reynolds, sydd wedi llwyddo i ddod â straeon Manon a’r cymeriadau’n fyw, a gwneud rhifedd yn apelgar i  ddisgyblion y Cyfnod Sylfaen”.

    Dyma’r ail waith i Ganolfan Peniarth gydweithio gyda Manon Steffan Ros ar gyhoeddiad, yn dilyn cyhoeddi’r ddrama boblogaidd Dau Wyneb, nol yn 2016, a’r addasiad Saesneg, Two Faces, sydd bellach wedi eu cynnwys fel dramau testun ar faes llafur newydd Drama TGAU gyda CBAC.  Dywedodd Gwydion Wynne, Cyfarwyddwr Canolfan Peniarth, “Mae Manon yn awdur wrth reddf, sy’n gallu cyflwyno straeon a chymeriadau yn y ffordd mwyaf creadigol.  Roedd hi’n fraint i ni fel Canolfan i allu cydweithio â hi unwaith yn rhagor, yn ogystal â Kiri Thomas a Catrin Evans-Thomas, sy’n brofiadol iawn ym maes cyhoeddi adnoddau addysg.  Gyda nifer o lyfrau’r gyfres eisoes wedi eu gwerthu ar draws Cymru, rydym yn edrych ymlaen i weld ymateb plant i’r cymeriadau difyr”.

    Mae llyfrau'r gyfres ar gael i'w prynnu'n unigol am £2.99 yr un, neu fel cyfres am £50, o siop ar-lein y Ganolfan.

    Canolfan Peniarth yn cydweithio gyda un …

    26-03-2018

Cysylltu Gyda Canolfan Peniarth